2 kwietnia Prezydent podpisał ustawę o zmianach w ustawie o PIP. Skierował ją jednocześnie do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej.

Niezależnie od powyższego, ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw i wejdzie w życie 8 lipca 2026 r.

Będzie obowiązywać w obecnym kształcie, chyba że Trybunał Konstytucyjny orzeknie o jej niekonstytucyjności.

Najważniejsze założenia ustawy:

• PIP zyskuje możliwość wydawania decyzji administracyjnych ustalających istnienie stosunku pracy – przed wydaniem takiej decyzji musi jednak wezwać strony do zmiany sposobu realizacji umowy cywilnoprawnej lub zawarcia umowy o pracę. Decyzje PIP będą wywoływały skutki w obszarze prawa pracy, podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek ubezpieczeniowych wyłącznie w odniesieniu do przyszłości (bez skutku retroaktywnego). Pracodawcom będzie służyło odwołanie od nich do Sądu Pracy.
• Zwiększono widełki kar grzywny za naruszenia praw pracowniczych – maksymalna kara może wynieść 90.000 zł.
• PIP dostaje możliwość przeprowadzania kontroli zdalnych.
• Zapewniona zostaje wymiana informacji pomiędzy PIP, ZUS i KAS, co ma wpłynąć zarówno na efektywność kontroli, jak i lepsze typowanie do nich.
• Pracodawcy uzyskują możliwość występowania do Głównego Inspektora Pracy z wnioskami o wydanie interpretacji dotyczących funkcjonujących u nich umów cywilnoprawnych. W wydanej interpretacji GIP przesądzi, czy taka umowa może być nadal traktowana jak umowa cywilnoprawna, czy też spełnia ona warunki do uznania jej za umowę o pracę.

Zakończenie procesu legislacyjnego w odniesieniu do tej regulacji oznacza konieczność jak najszybszego dostosowania praktyk funkcjonujących w organizacjach do zmienionych przepisów.

Więcej artykułów o prawie HR w newsletterze – PRO HR Kwiecień 2026