Testy trzeźwości pracowników

2019.09.18

Za sprawą wydanego kilka tygodni temu stanowiska Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO), wielu pracodawców zastanawia się nad możliwością przeprowadzania tekstów trzeźwości swoich pracowników. Zdaniem PUODO pracodawcy nie mają ta-kich uprawnień  uprawnień i testy mogą być przeprowadzane jedynie przez upoważnione organy, np. Policję. 

W mojej ocenie takie jednoznaczne stanowisko nie zasługuje na aprobatę. Przede wszystkim, jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie bezpiecznych warunków pracy. Dlatego też musi podjąć wszelkie niezbędne działania zapewniające bezpieczeństwo pracowników oraz innych osób przebywających na terenie zakładu pracy. 
W przypadku osób wykonujących takie zadania, których wykonywanie w stanie po użyciu alkoholu może rodzić znaczne ryzyko narażenia życia lub zdrowia swojego lub innych, jednym z narzędzi zapewniających bezpieczeństwo mogą być właśnie testy trzeźwości wykonywane przez pracodawców. Co więcej, w stosunku do takich pracowników testy mogą mieć także charakter prewencyjny i być prowadzone wyrywkowo. W placówkach handlowych będzie to dotyczyło przede wszystkim operatorów wózków, kierowców, pracowników ochrony etc. O ile dopuszczalność badania w powyżej wskazanych sytuacjach nie budzi moich wątpliwości, to już objęcie wyrywkowymi kontrolami wszystkich pracowników nie jest tak jednoznaczne. Moim zdaniem testy trzeźwości są jedną z form powzięcia podejrzenia, że pracownik jest w stanie po użyciu alkoholu, co uprawniałoby do wykonywania wyrywkowych kontroli w stosunku do każdego pracownika. Mając jednak na uwadze, że nie jest to zdanie powszechnie akceptowane (a wręcz odosobnione), a stanowisko PUODO jest jedno-znacznie przeciwne, w stosunku do pracowników niewykonujących prac „o podwyższonym ryzyku” zagrożenia zdrowia lub życia, badanie powinno być ograniczone jedynie do sytuacji, gdy inne symptomy wskazują na podejrzenie stanu „po spożyciu”. Wówczas badanie będzie miało za zadanie uprawdopodobnić lub wykluczyć to podejrzenie, bez konieczności każdorazowego wzywania Policji. Należy przy tym pamiętać, że zawsze w razie podejrzenia, że pracownik jest nietrzeźwy, pracodawca ma bezwzględny obowiązek niedopuszczenia do lub odsunięcia od pracy.  

Aby nie narazić się na zarzut, że testy wykonywane są bez uzasadnienia lub w sposób godzący w dobra pracowników, konieczne jest uregulowanie tych kwestii w wewnętrznych regulaminach zapewniających przejrzyste za-sady ich prowadzenia. Należy również zrewi-dować dotychczas obowiązujące procedury oraz stosowany wzór protokołu, tak aby nie gromadzić nadmiarowych danych osobowych.