Sklep nie musi łącznie sprzedawać prasy, biletów i papierosów by móc powierzać pracę w niedziele niehandlowe

2019.05.06

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 grudnia 2018 r. I KZP 13/18 uznał, że "Przeważająca działalność", o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni (Dz. U. z 2018 r. poz. 305), to działalność dotycząca handlu łącznie z prasą, biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych, jak i taka działalność, która za swój przedmiot ma tylko jeden ze wskazanych w tym przepisie asortymentów”. 
Oznacza to, że z wyłączenia spod zakazu handlu w niedziele niehandlowe może korzystać placówka, która prowadzi handel już tylko jednym asortymentem wskazanym w przepisie. Należy zgodzić się z taką wykładnią przepisów, gdyż inne rozumienie przepisu prowadziłoby do wyeliminowania z handlu placówek sprzedających np. wyłącznie bilety komunikacji miejskiej, co z pewnością nie było zamierzeniem ustawodawcy. 
Podjęta uchwała jest pierwszym orzeczeniem Sądu Najwyższego zapadłym na kanwie przepisów o ograniczeniu handlu w niedziele i święta. Pokazuje ona kierunek interpretacji przepisów ustawy przez Sąd Najwyższy oraz kluczowe znaczenie wykładni literalnej. Jest to o tyle ważne, że wokół ustawy od samego początku narosło wiele wątpliwości wywołanych m. in. interpretacjami ministerstwa i PIP odwołującymi się do wykładni celowościowej, nie zawsze zgodnej z literalnym brzmieniem przepisów. Warto zwrócić uwagę, iż od samego początku była mowa, że katalog wyłączeń od zakazu handlu w niedzielę odwołujący się do działalności przeważającej może w praktyce budzić wątpliwości, co nie powinno mieć miejsca zwłaszcza w kontekście możliwej odpowiedzialności wykroczeniowej czy karnej za powierzenie pracy w handlu wbrew zakazowi. 
Na koniec warto wskazać, iż w Sejmie trwają prace nad nowelizacją Ustawy zmierzające do uszczelnienia zakazu. Projekt przewiduje m.in. rezygnację z wyłączenia spod zakazu handlu placówek handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu wyrobami tytoniowymi. Pomimo jednak, iż projekt jest w Sejmie już od listopada 2018 r., to dalej nie wiadomo w jakim kierunku pójdą zmiany. Analizowane są bowiem skutki wprowadzonego ograniczenia handlu i mówi się, że przed wyborami do PE najprawdopodobniej zmian nie będzie. Warto przy tym również wskazać, iż w dalszym ciągu pojawiają się alternatywne propozycje uregulowania pracy w niedziele i święta w placówkach handlowych. Do sejmu trafił m.in. projekt zakładający uchylenie w całości ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedzielę i święta oraz w niektóre inne dni oraz przewidujący wprowadzenie osobom zatrudnionym w centrach handlowych prawa do co najmniej dwóch wolnych niedziel w miesiącu. Naruszenie ww. obowiązku obwarowane miałoby być sankcją grzywny w wysokości od 1 000 do 30 000 zł. Wyłomem od tej ogólnej zasady mieliby być pracownicy, którzy dobrowolnie godzą się na zatrudnienie w weekendy oraz święta pracując w systemie pracy weekendowej. Z pewnością jest to propozycja, która godziłaby interesy pracowników i branży handlowej. Jak do tej pory nie zyskiwała ona jednak przychylności ze strony władzy ustawodawczej.