Sławomir Paruch: Pracodawcy wolno uzależnić pomoc finansową od podpisywania lojalki

2014.02.06

Umowa lojalnościowa może dotyczyć nie tylko szkoleń

Przepisy kodeksu pracy dotyczące podnoszenia kwalifikacji dopuszczają zawarcie umowy o podnoszenie kwalifikacji i wprowadzenie do niej klauzuli w postaci zobowiązania się pracownika do przepracowania określonego okresu na rzecz pracodawcy. Taka umowa lojalnościowa może jednak zostać zawarta również w innych przypadkach, nie tylko w związku z pokryciem przez pracodawcę kosztów szkolenia.

SN dopuścił zawieranie umów lojalnościowych, na podstawie których pracownik zobowiązuje się do przepracowania u pracodawcy określonego czasu z tytułu otrzymanej pomocy finansowej, na zasadzie swobody umów (wyrok z 21 listopada 2011 r., II PK 48/11). Zasada ta pozwala regulować wzajemne prawa i obowiązki w dowolny sposób, pod warunkiem, że nie jest to sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego. W ocenie SN, pracodawca i pracownik mogą zawierać umowy lojalnościowe, powołując się na tą zasadę.

Chociaż powoływane orzeczenie dotyczy umowy o dofinansowanie studiów, SN wyraźnie dopuszcza (w oparciu o zasadę swobody umów) zawieranie również innych umów lojalnościowych. W szczególności może to być umowa, na podstawie której pracownik zobowiązuje się do przepracowania u pracodawcy oznaczonego okresu, w zamian za otrzymaną pomoc finansową (np. w celu uzyskania mieszkania; por. uchwała z 22 października 1987 r., III CZP 55/87, wyrok z 29 listopada 2000 r., I PKN 118/00).

SN powołał się na zasadę swobody umów, ponieważ orzekał według stanu prawnego, gdy nie obowiązywały przepisy kodeksu pracy dotyczące szkoleń. Wprowadzenie tych przepisów nie wyłącza jednak możliwości powoływania się na zasadę swobody umów. Pracodawca i pracownik mogą nadal zawierać umowy lojalnościowe w szerszym zakresie, aniżeli wynika to z przepisów. Umowy mogą dotyczyć nie tylko dofinansowania szkoleń, ale i innych celów (np. pomoc w uzyskaniu mieszkania). Jedynym warunkiem ich skuteczności jest zgodność z prawem oraz zasadami współżycia społecznego (tj. w przypadku umów o dofinansowanie szkoleń –zgodność z nowymi przepisami dotyczącymi podnoszenia kwalifikacji).

http://raczkowski.eu/files/publikacje/dziennik_2014_02_06.pdf